Ο Αϊ-Βασίλης

Γράφουν οι μαθητές της Στ’ Τάξης

Ο Αϊ-Βασίλης γεννήθηκε το 330 μ.Χ. στην Καισάρεια της Καππαδοκίας από ευγενή και μορφωμένη οικογένεια. Τα πρώτα του μαθήματα τα πήρε από τον πατέρα του, που ήταν δάσκαλος ρητορικής, και έμαθε τα βασικά γράμματα και τις εγκύκλιες τέχνες.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του γύρω στο 345 μ.Χ., συνέχισε στην τοπική σχολή της Καισαρείας, όπου ξεχώρισε για την εξυπνάδα του.

Η δίψα του για γνώση τον οδήγησε στην Κωνσταντινούπολη, όπου μαθήτευσε κοντά στον διάσημο δάσκαλο Λιβάνιο και σπούδασε ρητορική, νομικά και θεολογία.

Κορυφαία στάση  ήταν η Αθήνα από το 351-352 μ.Χ., όπου έμεινε 4-5 χρόνια! Εκεί γνώρισε τον φίλο του Γρηγόριο τον Θεολόγο και μαθήτευσε σε φιλοσόφους όπως ο Προαιρέσιος και ο Ιμέριος.

Σπούδασε γεωμετρία, αστρονομία, φιλοσοφία, ιατρική, γραμματική, φυσική και βέβαια ρητορική, γινόμενος ένας από τους μεγαλύτερους ρήτορες της εποχής.

Αυτές οι γνώσεις τον βοήθησαν αργότερα να γίνει επίσκοπος, συγγραφέας και φιλάνθρωπος, φτιάχνοντας νοσοκομεία και βοηθώντας τους φτωχούς!

Επιστρέφοντας στην Καισάρεια το 356 μ.Χ., δίδαξε ρητορική σαν τον πατέρα του, πριν αφιερωθεί στην Εκκλησία. Ο Αϊ-Βασίλης μας δείχνει ότι η μόρφωση αλλάζει τον κόσμο – ας τον μιμηθούμε!

Η Ιστορία της βασιλόπιτας

Η βασιλόπιτα έχει την αρχή της στην Καισάρεια της Καππαδοκίας , πριν από περίπου 1.500 χρόνια . Ο Μέγας Βασίλειος , αγαπούσε και προστάτευε τον λαό του , αντιμετώπισε την απειλή ενός σκληρού βασιλιά που ζητούσε τα πλούτη της πόλης . Οι κάτοικοι , αν και φτωχοί , πρόσφεραν ό,τι πολύτιμο είχαν για να σωθούν.

Ο Μεγάς Βασίλειος προσευχήθηκε και με θαύμα σώθηκε η πόλη .Έπειτα έπρεπε να επιστραφούν δίκαια τα χρυσαφικά στους ανθρώπους . Με θεία φώτιση έφτιαξε ψωμάκια με τα χρυσαφικά μέσα και τα μοίρασε σε όλους . Έτσι , κάθε οικογένεια βρήκε το δικό της αντικείμενο . Από τότε καθιερώθηκε το έθιμο της βασιλόπιτας , που θυμίζει την πίστη , την αγάπη και τη δικαιοσύνη του Αγίου Βασιλείου .

Έθιμα Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς

Εισαγωγικό Κείμενο

Τα χριστουγεννιάτικα και τα πρωτοχρονιάτικα έθιμα είναι πολλά και διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή. Τα πιο σημαντικά που είναι τα κάλαντα, το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου, οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα τηρούνται μέχρι και σήμερα. Κάποια άλλα έθιμα, όμως, όπως το χριστόψωμο και η σούρβα, δεν συνηθίζονται στις μέρες μας. Παρ’ όλα αυτά, σε κάποιες περιοχές όπως στη Σπάρτη, στη Μάνη, στα Καλάβρυτα, στην Κεφαλονιά , στη Θεσσαλονίκη, στα Γιαννιτσά, και στην Έδεσσα, τα τηρούν ακόμη.

Το έθιμο του χριστουγεννιάτικου δέντρου

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο είναι ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα έθιμα των Χριστουγέννων. Η παράδοση ξεκίνησε στη Γερμανία τον 16ο αιώνα, όπου οι άνθρωποι στόλιζαν έλατα μέσα στα σπίτια τους για να γιορτάσουν τη Γέννηση του Χριστού. Το έλατο, επειδή παραμένει πράσινο όλο τον χρόνο, συμβολίζει τη ζωή, την ελπίδα και την αναγέννηση.
Αρχικά, το δέντρο στολιζόταν με κεριά, που συμβόλιζαν το φως του Χριστού, καθώς και με μήλα και ξηρούς καρπούς. Με την πάροδο των χρόνων, τα κεριά αντικαταστάθηκαν από ηλεκτρικά λαμπάκια και προστέθηκαν μπάλες, κορδέλες και διάφορα στολίδια.
Στην Ελλάδα, το χριστουγεννιάτικο δέντρο καθιερώθηκε κυρίως τον 19ο αιώνα, ιδιαίτερα μετά την άφιξη του βασιλιά Όθωνα. Παρόλο που παλιότερα υπήρχε το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο καραβάκι, σήμερα το δέντρο αποτελεί βασικό στοιχείο του εορτασμού.
Συνήθως, στην κορυφή του δέντρου τοποθετείται ένα αστέρι ή άγγελος, που συμβολίζει το Άστρο της Βηθλεέμ. Το στόλισμα του δέντρου γίνεται οικογενειακή συνήθεια και δημιουργεί χαρά, ζεστασιά και γιορτινή ατμόσφαιρα.
Το χριστουγεννιάτικο δέντρο σήμερα συμβολίζει την αγάπη, την ενότητα της οικογένειας και το πνεύμα των Χριστουγέννων.

Κάλαντα Χριστουγέννων

Η ημέρα Χριστουγέννων είναι μια ημέρα χαράς και ευγνωμοσύνης για όλους τους χριστιανούς του κόσμου.Τα παιδιά για να γιορτάσουν την γέννηση του Χριστού, την Παραμονή των Χριστουγέννων λένε τα τοπικά τους κάλαντα, τα οποία είναι ένα μικρό τραγουδάκι που σε αυτό περιέχονται χαρμόσυνες ευχές για το μήνυμα της γέννησης του Χριστού. Το έθιμο έχει αρχαίες ρίζες, συνδεδεμένο με τις Ρωμαϊκές «Καλάνδες» και τα Βυζαντινά έθιμα, όπου τα παιδιά γύριζαν στα σπίτια ψάλλοντας για τις μεγάλες γιορτές, όπως τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια.
Τα παιδιά συνηθίζουν να βγαίνουν στους δρόμους και πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν τα κάλαντα. Συνοδευόμενο με το τραγούδι για να το κάνει πιο όμορφο είναι ένα τριγωνάκι.
Από την άλλη, οι κάτοικοι του σπιτιού, αφού τα παιδιά τελειώσουν το τραγούδι τους δίνουν σαν ανταμοιβή χρήματα ή γλυκίσματα. Παλαιότερα τους έδιναν ξηρούς καρπούς και τρόφιμα όπου δίνονταν ως προσφορά για την ευημερία, την πλούσια σοδειά και την γονιμότητα του σπιτιού.
Έτσι τα κάλαντα είναι μια παράδοση που υπάρχει ακόμη και σήμερα και μακάρι να μην χαθεί ποτέ.

Σούρβα

Η σούρβα είναι ένα αρκετά παλιό έθιμο της πρωτοχρονιάς. Η σούρβα αναφέρεται στα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα που τα τραγουδούν τα παιδιά στη βόρεια Ελλάδα, όπου συνοδεύονται από το χτύπημα με κλαδιά κρανιάς που τα κρατάνε τα παιδιά για να σουρβίσουν (χτυπήσουν ελαφρά) τους νοικοκυραίους, δηλαδή να τους μεταφέρουν δύναμη και υγεία, ενώ λένε ευχετικά κάλαντα.

Χριστόψωμο

Το Χριστόψωμο αποτελεί ένα από τα παλαιότερα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην Ελλάδα. Όχι ακριβώς ένα απλό ψωμί αλλά ένα ψωμί ευλογημένο που συμβολίζει την γέννηση του Χριστού. Πρόκειται για ένα ψωμί που ζυμώνεται με φροντίδα και με χαρά από τις νοικοκυρές του σπιτιού. Τρώγεται στο δείπνο της παραμονής των Χριστουγέννων (24/12) ή στο μεσημεριανό τραπέζι ανήμερα των Χριστουγέννων (25/12).

Χριστουγεννιάτικο Καραβάκι

Από τα βάθη των αιώνων, η Ελλάδα σαν χώρα ναυτική είχε σαν σύμβολο το ‘καραβάκι’. Κάθε 6 Δεκεμβρίου, στην γιορτή του Αγίου Νικολάου, τον προστάτη των ναυτικών, τα παιδάκια έλεγαν τα κάλαντα και κρατώντας τα στολισμένα καραβάκια, τους πρόσφεραν γλυκά, ξηρούς καρπούς, αυγά ή νομίσματα.
Το καραβάκι, συμβολίζει την πλεύση προς την ελευθερία και προς μια νέα ζωή, μετά την γέννηση του Χριστού. Επίσης, οι γυναίκες και τα παιδιά, ένιωθαν ανακούφιση για την ασφαλή επιστροφή των ναυτικών, μετά από μεγάλα ναυτικά ταξίδια.
Όμως το 1833, ο Βασιλιάς Όθωνας, έφερε για πρώτη φορά το έθιμο του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου, που σιγά σιγά αντικαταστάθηκε με αυτό.